Krótka historia wiedzy o ruchu drogowym
Pierwsze wydawnictwa dotyczące ruchu drogowego ukazały się w latach 1926, 1930 i 1934. Pomiary ruchu na sieci zamiejskiej wznowiono w 1954 r., a od roku 1964 ujednolicono system pomiarów wg metody zalecanej przez ONZ. Od tego czasu wykonywane są generalne pomiary ruchu co 5lat. Do roku 1980 pomiary te były przeprowadzane wg wytycznych opracowanych przez grupę ekspertów Europejskiej Komisji Ekonomicznej ONZ (tzw. “metoda genewska”), które określały wzory do obliczania średniego dobowego ruchu (SDR) na podstawie wybranych 14 dni pomiarowych w roku. Od 1985 roku ze względów ekonomicznych skrócono cykl pomiarowy do z 14 do 9 dni z zachowaniem zasad obliczania SDR.
Wykorzystanie Generalnego Pomiaru Ruchu (GPR)
GPR jest podstawową bazą danych o ruchu drogowym na zamiejskiej sieci dróg. Wykorzystywany jest przy planowaniu, projektowaniu, modernizacjach, budowie (np. obwodnice) oraz przy utrzymaniu dróg, a także w analizach bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Generalny Pomiar Ruchu w 2000 roku
W skali kraju GPR 2000 został przeprowadzony na aktualnej sieci dróg krajowych administrowanej przez Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych. Rejestracja odbywała się sposobem ręcznym przez przeszkolonych obserwatorów w 1464 punktach pomiarowych. Na drogach krajowych Małopolski tych punktów było 112. Rejestracji podlegały wszystkie pojazdy samochodowe korzystające z dróg publicznych (w podziale na 7 kategorii) oraz rowery i pojazdy zaprzęgowe.
Całoroczny cykl pomiarowy w 2000 roku składał się z 9 dni pomiarowych. Czas trwania pomiaru dziennego w każdym z dni pomiarowych był zależny od typu punktu pomiarowego i wynosił 16 lub 8 godzin. W punktach, w których pomiar dzienny wykonywano w ciągu 16 godzin, przeprowadzono ponadto dwa pomiary nocne. W pozostałych punktach pomiarów nocnych nie przeprowadzano.
Obciążenie ruchem sieci dróg krajowych w Polsce w 2000 roku
Średni dobowy ruch pojazdów samochodowych (SDR) na zamiejskiej sieci dróg krajowych w Polsce w 2000 roku wynosił 7009 poj./dobę i był większy o 31 % w porównaniu z rokiem 1995. Ruch pojazdów zaprzęgowych i rowerów wykazywał tendencję malejącą wraz ze wzrostem znaczenia dróg w układzie funkcjonalnym. W porównaniu do roku 1995 ruch rowerów na sieci dróg krajowych zmniejszył się o 2 %, zaś ruch pojazdów zaprzęgowych utrzymał się na tym samym poziomie.
Ranking województw pod względem obciążenia ruchem dróg krajowych:
Śląskie 12.125 pojazdów/dobę
Małopolskie 9.137 poj./dobę
Łódzkie 9.052 poj./dobę
Wielkopolskie > 8.000 poj./dobę
Mazowieckie > 8.000 poj./dobę
Również pod względem wskaźnika wzrostu natężenia ruchu 2000/1995 nasze województwo plasuje się na 2-gim miejscu z wielkością wskaźnika 1,36 po woj. śląskim (wskaźnik wzrostu 1,39). Najmniejsze obciążenie ruchem na sieci dróg krajowych, poniżej 5000 poj./dobę wystąpiło w województwach: podlaskim i warmińsko-mazurskim. Najmniejszy wzrost ruchu odnotowano w województwach: lubuskim, zachodniopomorskim i opolskim.
Stwierdzono, że w okresie 1995 – 2000 rozwój ruchu pojazdów poszczególnych kategorii był bardzo zróżnicowany. Największy wzrost ruchu o ok. 44 % zanotowano dla samochodów ciężarowych (bez przyczep i z przyczepami) z czego ruch samochodów ciężarowych bez przyczep wzrósł tylko o 17 %, zaś z przyczepami aż o 68 % (!!!). Dla porównania w poprzednim okresie pięcioletnim 1990 – 1995 ruch samochodów ciężarowych wzrósł tylko o 5 %. Ruch samochodów osobowych w 2000 roku w stosunku do roku 1995 wzrósł o ok. 29 % tj. nieznacznie poniżej średniego wzrostu pojazdów ogółem na całej sieci dróg krajowych (wskaźnik wzrostu 1,31).
Obciążenie ruchem sieci dróg krajowych Małopolski w 2000 roku:
Odcinki dróg krajowych w obszarze Oddziału GDDP w Krakowie, na których odnotowano największe natężenie pojazdów samochodowych ogółem (SDR 2000):
Kraków – Wieliczka (droga nr 4): ............................. 35.419 poj./dobę
Kraków – Głogoczów (droga nr 7): ........................... 29.286 poj./dobę
Kraków – Rząska (droga nr 7 i 79): ........................... 26.911 poj./dobę
Łapczyca – Bochnia (droga nr 4): .............................. 24.566 poj./dobę
Bochnia – Brzesko (droga nr4): ................................. 23.395 poj./dobę
Kraków/Tyniec/ – Krakow /Sidzina/ (droga A4 i 7): 21.970 poj./dobę
Odcinki dróg krajowych w obszarze Oddziału GDDP w Krakowie, na których odnotowano najmniejsze natężenie pojazdów samochodowych ogółem (SDR 2000):
Czarna Góra – Granica państwa (droga nr 49): .......... 1.041 poj./dobę
Piwniczna – Granica państwa (droga nr 87): .............. 1.190 poj./dobę
Koszyce – Granica wojew. (droga nr 79): ................... 2.442 poj./dobę
Nowe Brzesko – Koszyce (droga nr 79): ..................... 2.871 poj./dobę
Rytro – Piwniczna (droga nr 87): ................................ 3.183 poj./dobę
Skomielna – Rabka (droga nr 28): ...............................3.371 poj./dobę
Podkreślenia wymaga fakt, że na ogólną liczbę 112 punktów a zarazem odcinków pomiarowych w obszarze Oddziału Południowo – Wschodniego GDDP w Krakowie aż w 52 punktach pomiarowych wielkość średniego dobowego ruchu (SDR) przekracza 10000 pojazdów (!).
Porównanie natężenia ruchu na podstawie Generalnego Pomiaru Ruchu w 2000 roku (wykonywanego w miesiącach: marzec, maj, lipiec i sierpień) na odcinku autostrady A4 oraz na wybranych odcinkach dróg krajowych (alternatywnych) nr: 7, 94, 79 i 44:
Uwaga: od maja 2000 r. funkcjonuje forma autostrady płatnej.
| Nr drogi | Nazwa odcinka | Pomierzone natężenie ruchu w pojazdach rzeczywistych w godz. 6-22 | Wzrost ruchu sierpień / marzec | Wzrost ruchu maj/marzec | ||||||
| 28.03.2000 | 24.05.2000 | 13.07.2000 | 22.08.2000 | Poj. rzecz. | (+/-) % | Poj. rzecz. | (+/-) % | |||
| A4 | Chrzanów-Balice I | 19.256 | 15.549 | 16.621 | 16.655 | -2601 | -14 | -3.707 | -19 | |
| 7 | Balice I-Kraków (Rząska) | 14.807 | 14.959 | 13.560 | 14.712 | -95 | -1 | +152 | +1 | |
| 94 | Dąbrowa Górn.-Sławków Sieniczno-Kraków | 11.812 10.050 | 14.855 13.255 | 16.042 13.530 | 16.006 14.102 | +4.194 +4.052 | +36 +40 | ! ! | +3.043 +3.205 | +26 +32 |
| 79 | Krzeszowice-Zabierzów | 8.058 | 10.637 | 10.536 | 10.761 | +2.703 | +34 | ! | +2.579 | +32 |
| 44 | Skawina-Zator | 2.726 | 3.112 | 3.219 | 3.368 | +642 | +24 | ! | +386 | +14 |

